تبلیغات
سوالات آزمون تیزهوشان - چرا ریاضیات می خوانیم؟
 
سوالات آزمون تیزهوشان
پنجشنبه 19 بهمن 1391 :: نویسنده : مهران میرزا حسینی

مقاله زیر از استاد ارجمند دکتر کورش اسلامی است.

مقاله ای بسیار ارزشمند که مطمئن هستم به سوالات و ابهام بسیاری از دانش آموزان پاسخ می دهد.

مطالعه این مقاله را به همه ی دانش آموزان عزیزم و علاقمندان به ریاضی توصیه می کنم.

فكر می‌كنم با اوضاع و احوال كنونی كه هر محاسبه‌‌ای از هر قسم و هر نوع با زدن یك دكمه توسط نرم‌افزارهای متنوع انجام می‌شود صحبت از این‌كه خواندن ریاضیات از ملزومات زندگی روزمره است كمی ساده‌انگارانه باشد‌‌. دیگر آن زمان كه لازم بود بسیاری چیزها یاد بگیریم تا بتوانیم منحنی یك تابع را رسم كنیم گذشته است‌‌. امروزه این كار حتی از عهده‌‌‌‌ی ساده‌ترین ماشین‌حساب‌ها نیز بر‌می‌‌آید‌‌. دیگر آن روز‌‌ها كه به بچه‌ها می‌گفتیم كه حتی اگر وارد كار تجارت نیز بشوید باز برای رسیدگی به حساب و كتاب‌هایتان باید ریاضیات بدانید سپری شده است. تمام این كارها توسط نرم‌افزارهایی كه به‌سادگی در دسترس همگان است انجام می‌شود.

 

كر می‌كنم با اوضاع و احوال كنونی كه هر محاسبه‌‌ای از هر قسم و هر نوع با زدن یك دكمه توسط نرم‌افزارهای متنوع انجام می‌شود صحبت از این‌كه خواندن ریاضیات از ملزومات زندگی روزمره است كمی ساده‌انگارانه باشد‌‌. دیگر آن زمان كه لازم بود بسیاری چیزها یاد بگیریم تا بتوانیم منحنی یك تابع را رسم كنیم گذشته است‌‌. امروزه این كار حتی از عهده‌‌‌‌ی ساده‌ترین ماشین‌حساب‌ها نیز بر‌می‌‌آید‌‌. دیگر آن روز‌‌ها كه به بچه‌ها می‌گفتیم كه حتی اگر وارد كار تجارت نیز بشوید باز برای رسیدگی به حساب و كتاب‌هایتان باید ریاضیات بدانید سپری شده است. تمام این كارها توسط نرم‌افزارهایی كه به‌سادگی در دسترس همگان است انجام می‌شود.

پس‌‌، راستی چرا ریاضیات می‌خوانیم؟ به نظر من این سؤال وقتی قابل بحث و بررسی است كه نگاهی كمی كلی‌‌تر به برنامه‌ی آموزش عمومی داشته باشیم‌‌. از ریاضیات كه بگذریم راستی، اصلاً چرا زیست یا فیزیك یا شیمی یا ادبیات . . . می‌خوانیم؟ هدف آموزش عمومی چیست؟ شما در این مورد چه فكر می‌كنید؟

آن‌چه می‌‌‌بینید نظر من است‌‌. شما هم اگر نظری دارید منتظریم:

هدف اساسی و اصلی آموزش عمومی (اگر‌چه در كشور ما گم شده است) آموختن شیوه‌ی تفكر و استدلال به دانش‌آموزان است. اگر به این هدف توجه كنیم بقیه‌ی كارها بسیار ساده است‌‌. فكر می‌‌كنم موافقید كه نمی‌توانیم بچه‌ها را سر كلاس بنشانیم و بگوییم‌‌: «‌خُب‌‌، قرار است كه فكر كنیم و فكر كردن را یاد بگیریم‌‌‌‌» فكر كردن نیاز به ابزار و بهانه دارد‌. حال گستره‌ی این ابزارها و بهانه‌‌ها می‌تواند بسیار وسیع باشد. ممكن است فكر كنیم كه حالا كه قرار است فكر كردن را تجربه كنیم و استدلال و تحلیل‌كردن را یاد بگیریم‌‌، بهترین ابزار چیزی مثل فلسفه یا منطق است. اما خُب‌‌، دقت كنید كه اصلاً نمی‌شود با یك ‌كودك یا نوجوان در مورد فلسفه و چیزهایی مثل وحدت وجود یا كثرت وجود یا پدیدار‌شناسی و هرمنوتیك و . . . حرف زد. ریاضیات، فیزیك‌، شیمی‌، ادبیات و . . . همگی ابزارهایی هستند كه این بهانه‌‌ها را فراهم می‌كنند و در عین حال زمینه‌ساز پدیدآمدن یك ذهن آماده برای ورود به رشته‌های مختلف دانشگاهی هستند‌‌. شاید این چیزها را (‌باز هم مثل خیلی چیزهای دیگر) فرنگی‌ها بسیار بهتر و كامل‌تر از ما فهمیده‌اند. چندی پیش یك كتاب پیش‌نیاز جبر را كه برای دوره كالج نوشته شده بود بررسی می‌‌كردم. آن‌چه دیدم خیلی ساده بود: مطالب آن كتاب در سطح سال سوم راهنمایی و حداكثر اول دبیرستان كشور ماست.

 راستش را بخواهید بچه‌های ما در دوره‌ی دبیرستان (‌‌سه سال آموزش متوسطه و یك سال پیش‌دانشگاهی‌‌) تقریباً تا سطح درس‌های سال دوم دوره‌ی دانشگاه‌های كشور‌های خارج را می‌خوانند‌‌. اما در كمال تعجب ما در هیچ‌كدام از رشته‌های علوم محض (‌ریاضی‌‌، فیزیك‌‌‌‌، شیمی‌‌ و . . .‌‌‌) نظریه‌‌‌پرداز و محقق نداریم‌. ما فكر می‌‌كنیم هر چه‌قدر بیش‌تر بخوانیم و هرچه بتوانیم مسائل بیش‌تری حل كنیم حتماً موفق‌تریم. چندی پیش یكی از كسانی كه می‌شناختم با تعجب تعریف می‌كرد كه فلان استاد دانشگاه شریف بلد نبود یك انتگرال ساده را محاسبه كند و وقتی این را تعریف می‌كرد بسیار حیرت‌‌زده بود كه چه‌طور چنین چیزی ممكن است. آن‌چه او توجه نكرده بود این بود كه محاسبه‌‌ی یك انتگرال چندان مهم نیست. آن‌چه لازم است قوه‌‌ی تحلیل و تفكر است‌‌. متأسفانه با نظام فعلی آموزش و پرورش و بدتر از آن با شیوه‌ی كنونی پذیرش دانشجو (‌كنكور سراسری و دانشگاه آزاد‌‌)‌‌، تقریباً پرونده هرچه تفكر و تعقل و تحلیل بسته است و تنها نكته‌‌ی مهم برای دانش‌آموزان و معلمان كسب درصد‌‌های بیش‌‌تر در این مسابقه است.

خُب‌‌‌، شاید با این حرف‌‌ها برسیم به یك نقطه‌‌ی كور‌‌، آموزش دانش‌‌آموزان كه به عهده‌‌ی وزرات آموزش و پرورش است و پذیرش آن‌ها هم با سازمان سنجش‌‌، پس برای ما چه می‌ماند‌‌. باز هم همان بحث جهان سومی بودن و . . . اما قضیه‌‌‌، ساده‌تر از این حرف‌ها است‌‌. شاید شما با دانش‌‌‌‌آموزی سر و كار دارید كه در حال درس خواندن است‌‌، بچه‌های خودتان‌، برادرتان‌‌، خواهرتان‌‌، برادرزاده‌، خواهرزاده‌، همسایه و یا . . . خُب‌‌، حالا چه‌كار می‌توانید بكنید‌‌؟ بگذارید یك سؤال ساده بپرسیم.

دانش‌‌آموزی كه در دبستان درس می‌خواند و به او گفته‌اند كه محیط دایره برابر) یعنی قطر ضرب‌ در عدد پی(  است‌‌. اگر او از شما بپرسد چرا قطر ضرب‌در عدد پی‌‌؟ چه جوابی می‌دهید‌‌؟

آیا می‌گویید‌: «‌خُب‌‌، ریاضی‌دان‌ها قبلاً بررسی كرده‌اند كه محیط دایره تقریباً برابر حاصل‌ضرب عدد پی در قطر آن است‌‌» اگر این جواب را بدهید و من آن دانش‌آموز باشم نتیجه می‌‌گیرم كه شما دارید حاشیه می‌‌‌روید و خودتان هم جواب را نمی‌‌دانید‌‌‌. چه راهی برای توضیح این مطلب سراغ دارید‌؟ مثالی كه زدم چندان اهمیت ندارد (‌راستی جوابش را می‌دانید‌‌؟‌‌!‌‌) مهم آن است كه در ذهن یك دانش‌آموز همیشه یك «‌چرا‌؟‌‌» زنگ بزند‌‌. هر‌چه كه می‌خواند یا می‌شنود فوری فكر كند «‌چرا‌؟‌‌» (‌اگر‌‌چه باز هم در كشور ما خیلی از این چراها جواب ندارد‌‌!‌‌‌‌) هدف از خواندن ریاضیات همین است‌‌‌‌. یعنی هدف اصل‌اش همین است و بقیه‌‌ی چیزها یعنی مهارت در محاسبات و یادگرفتن حد و مشتق و انتگرال و از این جور چیزها همه فرعی‌اند‌‌. باور نمی‌كنید یك نفر را كه ریاضیات را این‌‌جوری یاد گرفته باشد بیاورید تا من هر‌چه را كه می‌خواهید یادش بدهم‌‌. (خیلی حرف بزرگی بود، نه؟!)

اگر با خواندن این سطرها كمی احساس افسوس و حسرت دارید كه ای وای پس چرا ما این‌‌طوری نبودیم و نخواندیم و یا چرا با ما این‌‌‌جوری رفتار نكردند، اصلاً اشكالی ندارد چون یكی آن‌‌كه از الآن به بعد هم دیر نشده است‌‌، لازم نیست ریاضیات بخوانید فقط كمی بیش‌‌‌تر بگردید و كنجكاو باشید و فكر كنید‌‌، كمی هم بیش‌‌تر بپرسید چرا‌‌؟ و دوم و مهم‌تر از اولی آن‌كه به كودكان و نوجوانان دور و برتان توجه كنید‌‌، هر‌‌‌‌چه می‌توانید بكنید تا در آن‌‌ها یك روحیه‌ی پرسش‌گر ایجاد كنید.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

تعبیر خواب آنلاین